Aandoening · pezen en banden
Peesblessure bij je paard
Een dikke of warme pees is voor elke paardeneigenaar schrikken. Hoe eerder je weet hoe ernstig het is, hoe beter het herstel te sturen is.
Tekst: Equi-Medic bijgewerkt
Wat zie je bij een peesblessure?
Een peesblessure begint lang niet altijd met kreupelheid. Let vooral op de achterkant van het onderbeen, en vergelijk altijd met het andere been:
- De pees voelt warm aan, of warmer dan aan het andere been
- Een zwelling of een bolle lijn aan de achterkant van het onderbeen
- Je paard trekt zijn been weg als je op de pees drukt
- Hij is kreupel na het werk, of alleen de eerste minuten
- Een gevulde peesschede: een zachte zwelling net boven de kogel
- Het been is na een training of wedstrijd dikker dan het andere
Wat kan het zijn?
Aan de achterkant van het onderbeen lopen de oppervlakkige en de diepe buigpees, met daarachter de ophangband. Ze dragen samen de kogel. Bij een blessure zijn vezels in een van die structuren overrekt of gescheurd. Dat kan een klein plekje zijn, maar ook een groot deel van de pees.
Aan de voorbenen gaat het vaak om de oppervlakkige buigpees. Bij sportpaarden zit een blessure achter vaker in de ophangband, soms hoog bij de oorsprong, waar je hem slecht kunt voelen. Een blessure kan in één keer ontstaan, bij een misstap of een sprong, maar ook langzaam groeien door overbelasting.
Niet elke dikke pees is een peesblessure. Een trap, een ontsteking van de huid of de peesschede, of vocht door stilstaan kunnen er net zo uitzien. Op het oog is dat niet te onderscheiden. Daarom kijken we met een echo wat er echt speelt.
Zo onderzoeken we een pees
Arjon voelt eerst het hele been na, vergelijkt het met het andere been en kijkt hoe je paard loopt. Is je paard kreupel, dan volgt zo nodig een volledig kreupelheidsonderzoek, om zeker te weten dat de pijn niet ergens anders vandaan komt.
Het belangrijkste onderzoek is de peesscan aan huis: een echo van de pezen en banden. Daarop zie je welke structuur geraakt is, hoe groot de beschadiging is en waar die precies zit. De beelden maken we op je eigen stal, en je kijkt mee op het scherm.
Een eerste echo is soms een momentopname, want een beschadiging kan in de eerste dagen nog veranderen. Een vervolgscan geeft dan een scherper beeld, en elke controle daarna laat zien hoe het herstel verloopt.
Voorbereiding
Wat kun je zelf alvast doen?
Tot Arjon er is, helpt dit je paard en maakt het het onderzoek makkelijker:
- Koel het been met koud water of een koelpack
- Laat je paard op stal of in een kleine paddock staan tot je overlegd hebt
- Niet doortrainen, ook niet als hij na een paar minuten weer zuiver loopt
- Maak een foto van beide benen en een kort filmpje in stap
- Geef geen pijnstillers zonder overleg: die verbergen wat we willen zien
- Schrijf op wanneer je het zag en wat je paard die dag gedaan heeft
Wat kan behandeling inhouden?
Elke peesblessure is anders. Op basis van de echo maakt Arjon een plan dat past bij de blessure, bij je paard en bij wat je met hem wilt. Vaak is dat een combinatie van:
Rust en een opbouwschema
De basis van elk herstel. Peesweefsel herstelt langzaam en heeft juist gecontroleerde beweging nodig om sterk terug te groeien: eerst stappen aan de hand, daarna stap voor stap meer. Het schema stemmen we af op wat de controlescans laten zien.
Lasertherapie
De ASA MLS-laser zetten we in bij verse en bij langer bestaande peesblessures, om pijn en ontsteking te verminderen en het herstel te ondersteunen. De behandeling gebeurt gewoon op stal.
Shockwave
Bij een blessure die maar niet wil herstellen, of bij een probleem waar een pees of band aan het bot vastzit, kan gefocusseerde shockwave het herstel opnieuw op gang helpen.
PRP of stamcellen
Bij een duidelijk letsel in de pees kan een injectie met PRP of stamcellen het herstel ondersteunen. Arjon brengt die met de echo precies in de beschadigde plek. Daarna volgt vaak lasertherapie.
Herstel en controle
Peesherstel vraagt geduld. Reken eerder in maanden dan in weken; hoe lang het duurt, hangt af van de plek en de ernst van de blessure. Te snel te veel doen is een veelvoorkomende reden dat een blessure terugkomt.
Daarom plannen we controles. Een echo laat zien of de vezels weer netjes in de lengte liggen, en een Sleip-meting maakt kleine verschillen in de beweging zichtbaar. Zo bouw je op naar wat de pees aankan, niet naar de kalender.
Wanneer bel je meteen?
Bij een wond in de buurt van een pees of peesschede, als je paard opeens niet meer op het been wil staan, of als de kogel lager zakt dan normaal. Dan kan er meer beschadigd zijn en is snel handelen belangrijk.
Veelgestelde vragen
Wat eigenaren vaak vragen
Mijn paard is niet kreupel, maar de pees is wel dik. Moet ik bellen?
Ja. Bij een peesblessure is een paard vaak maar kort of helemaal niet kreupel, terwijl er wel schade is. Juist dan voorkom je met een echo dat je doortraint op een beschadigde pees.
Hoe snel moet de peesscan gebeuren?
Bel of app meteen, dan weet je wat je in de tussentijd kunt doen. Wanneer de echo het meeste zegt, hangt af van de situatie: soms meteen, soms na een paar dagen. Vaak volgt later een tweede scan.
Hoe lang duurt het herstel van een peesblessure?
Dat hangt af van welke pees of band geraakt is en hoe groot de beschadiging is. Een klein letsel herstelt sneller dan een groot, maar ook dan gaat het vaak om maanden. Na elke controle stellen we het schema bij.
Is laser of shockwave beter bij een peesblessure?
Dat is geen of-of. Laser zetten we vaak in bij een verse blessure, shockwave vaker bij een blessure die blijft hangen of bij een aanhechting. Soms past een combinatie met PRP. Arjon adviseert na de echo wat bij jouw paard past.
Kan een peesblessure terugkomen?
Dat kan. Een herstelde pees is vaak minder elastisch dan voorheen. Een rustige opbouw, controles en goed letten op warmte of zwelling verkleinen die kans.
Verder lezen
Lees ook
Bel · app · afspraak
Een warme of dikke pees?
Bel of app gerust, met een foto van beide benen. Dan weet je snel wat je in de tussentijd kunt doen.
Ma t/m vr 08.30–17.00 uur. Spoed buiten deze tijden?