Aandoening · rug en bekken
Rug- en SI-klachten
Weerstand onder het zadel is niet altijd onwil. Pijn in de rug of het SI-gewricht is een veelvoorkomende oorzaak, en die is goed te onderzoeken.
Tekst: Equi-Medic bijgewerkt
Wat zie je bij rug- of SI-klachten?
Rugpijn zie je vaak eerder in gedrag en in hoe je paard zich laat rijden, dan in duidelijke kreupelheid. Herken je een paar van deze signalen?
- Gevoelig bij poetsen of opzadelen, of wegzakken als je aansingelt
- Bokken, steigeren of wegschieten, vooral bij het aanspringen
- Niet willen aanspringen, kruisgalop of steeds uitspringen
- Hol lopen met een hoog hoofd, niet over de rug willen gaan
- Weinig kracht van achteren: moeite met verzamelen, springen of bergaf
- Minder spieren langs de rug of over het kruis, of een scheef bekken
Onwil of pijn?
Een paard dat bokt of weigert, wordt al snel ‘moeilijk’ genoemd. Liep je paard eerder wel goed, dan is pijn de eerste verdachte. Laat dat uitzoeken voordat je aan de training gaat sleutelen.
Wat kan het zijn?
De rug van een paard is een brug tussen voor- en achterhand. Pijn kan zitten in de wervels zelf, in de spieren en banden eromheen, of in het SI-gewricht: de verbinding tussen het heiligbeen en het bekken, waarlangs de kracht van de achterbenen naar voren gaat.
Veelvoorkomende oorzaken zijn kissing spines (doornuitsteeksels van de rugwervels die te dicht bij elkaar staan of elkaar raken), artrose van de kleine wervelgewrichten, spierpijn en klachten aan de banden rond het SI-gewricht. Een zadel dat niet of niet meer past, kan pijn veroorzaken of erger maken.
Vaak is rugpijn ook een gevolg. Een paard dat ergens in een been pijn heeft, gaat anders lopen en verkrampt in de rug. Denk aan spat of een probleem in de ophangband achter. Dan helpt het weinig om alleen de rug te behandelen.
Zo onderzoeken we rug en SI
Omdat de oorzaak lang niet altijd in de rug zelf zit, kijken we naar het hele paard. Het onderzoek gebeurt op je eigen stal; niet elke stap is nodig.
- 01
Het verhaal en het zadel
Wat merk je, sinds wanneer, en is er iets veranderd in werk, zadel of beslag? Leg het zadel klaar: Arjon kijkt mee of het past, en verwijst zo nodig naar een zadelpasser.
- 02
Voelen en bekijken
Hij voelt rug, hals en bekken na op pijn, spierspanning en symmetrie, en kijkt hoe je paard bespierd is.
- 03
Bewegen, ook onder het zadel
Aan de hand, aan de longe en zo mogelijk onder het zadel. Met de Sleip-app meten we de beweging objectief, ook kleine verschillen tussen links en rechts.
- 04
De benen uitsluiten
Met buigproeven en zo nodig een volledig kreupelheidsonderzoek zoeken we uit of een probleem in de benen meespeelt.
- 05
Beeldvorming en zo nodig verdoven
Röntgenfoto’s van de rug laten de doornuitsteeksels en wervelgewrichten zien; met echografie bekijken we de banden van de rug en het SI-gebied. Een plaatselijke verdoving laat zien of je paard daarna vrijer beweegt.
Wat kan behandeling inhouden?
De behandeling richt zich op de oorzaak, en bijna altijd hoort er een goed opbouwplan bij: een sterke rug draagt beter. Mogelijkheden zijn onder meer:
Eerst de oorzaak aanpakken
Speelt er een probleem in een been, dan behandelen we dat eerst of tegelijk. Past het zadel niet, dan is een zadelpasser de eerste stap.
Shockwave
Gefocusseerde shockwave zetten we in bij kissing spines en bij klachten rond het SI-gewricht, om de pijn te verminderen, zodat je paard weer kan gaan opbouwen.
Lasertherapie
De high-power laser kan helpen bij pijnlijke, gespannen rugspieren en bij rug- en halsproblemen. Ook dit gebeurt op stal.
Injecties
Een ontstekingsremmende injectie tussen de doornuitsteeksels, in de kleine wervelgewrichten of rond het SI-gewricht kan de pijn verminderen. Arjon brengt die met behulp van de echo precies op de plek waar het nodig is.
Opbouwen en trainen
Na de behandeling volgt een opbouwschema: longeren in een lange, lage houding, veel stap, heuvelwerk en oefeningen die rug- en buikspieren sterker maken. Een fysiotherapeut voor paarden kan daarbij helpen.
Hoe gaat het daarna?
Rug- en SI-klachten vragen vaak een lange adem. Eerst moet de pijn minder worden, daarna kan je paard de spieren opbouwen die zijn rug dragen. Een controle met een nieuwe Sleip-meting laat zien of de beweging vooruitgaat, of dat het plan moet worden bijgesteld.
Wankelt je paard, of zakt hij door de achterhand?
Struikelt je paard opvallend vaak, loopt hij wankel achter of komt hij moeilijk overeind, dan kan er iets neurologisch spelen. Ook na een val, of als je paard opeens niet meer wil bewegen: bel direct.
Veelgestelde vragen
Wat eigenaren vaak vragen
Kan ik mijn paard blijven rijden met rugklachten?
Liever niet voordat duidelijk is wat er speelt. Doorrijden op een pijnlijke rug kan het gedrag erger maken, en dat is daarna lastig af te leren. Na het onderzoek hoor je wat wel kan; vaak is longeren of rustig werk onder het zadel juist een deel van het herstel.
Wat zijn kissing spines?
Bij kissing spines staan de doornuitsteeksels, de bovenste uitsteeksels van de rugwervels, zo dicht bij elkaar dat ze elkaar raken of bijna raken. Dat is te zien op een röntgenfoto. Niet elk paard met zulke afwijkingen heeft er last van; daarom kijken we altijd naar foto én paard.
Hoe weet je of het SI-gewricht de oorzaak is?
Dat is een van de lastigere vragen bij paarden. Het SI-gewricht ligt diep onder de spieren, dus je kunt het slecht voelen. Een combinatie van bewegingsonderzoek, Sleip-meting, echo en soms een proefverdoving geeft het beste beeld.
Moet mijn zadel ook gecontroleerd worden?
Bijna altijd een goed idee. Een paard verandert van vorm als het spieren verliest of opbouwt, dus een zadel dat vorig jaar paste, hoeft nu niet meer goed te liggen. Arjon kijkt mee en verwijst zo nodig naar een zadelpasser.
Kunnen rugfoto’s ook bij een aankoopkeuring?
Ja, rugfoto’s kun je laten meenemen bij een aankoopkeuring. Bespreek vooraf met Arjon welke foto’s voor jouw situatie zinvol zijn.
Verder lezen
Lees ook
Bel · app · afspraak
Weerstand onder het zadel?
Vertel wat je merkt, en stuur gerust een filmpje van je paard onder het zadel mee.
Ma t/m vr 08.30–17.00 uur. Spoed buiten deze tijden?